MBAیا مدیریت؟

نتیجه تصویری برای mba or management masters

در مطلبی که در همین سایت تحت عنوان مهندسی و یا علوم اجتماعی منتشر شد به کلیت سوال‌های پیرامون این چالش پرداختیم. اما اگر یک پله دقیق تر شویم، باید به سراغ رشته مدیریت که در بین فارغ التحصیلان مهندسی بیشتر از همه مقبولیت دارد رفت و شکافتن برخی از جنبه‌های آن به تصمیم گیری بهتر کمک کرد.

 اولین نکته‌ای که باید از آن آگاه باشید آن است که رشته مدیریت و mba یکی نیستند .بدین معنا که در سازمان سنجش دو رشته متفاوت هستند با کد رشته‌های متفاوت و به همراه تفاوت‌های دیگر که در ادامه به شفاف کردن برخی از آنها میپردازیم.

MBA و یا مدیریت کسب وکار، رشته ایست نوبنیان‌تر و برای کسانی تعبیه شده است که پایه‌ی آکادمیک مدیریت ندارند اما برای راه اندازی یا مدیریت کسب وکار خودشان مشتاقند که به صورت فشرده آموزش مدیریت ببینند (اما این بدین معنی نیست که همه کسانی که مدرک MBA گرفته‌اند صاحب کسب و کار شخصی می‌شوند و باید توجه کرد خیلی از آنها به استخدام شرکت‌های دیگر در می‌آیند.)

 MBA فقط در مقطع کارشناسی ارشد ارائه می‌شود و پایه لیسانس ندارد به همین دلیل در کنکور به صورت رشته شناور عنوان می‌شود. همچنین در مقطع دکتری نیز چیزی به اسم دکتری MBA وجود ندارد و اگر کسی تمایل به ادامه تحصیل داشته باشد باید یکی از گرایش های مدیریت (که در ادامه به آن می‌پردازیم) را انتخاب کند. هرچند که گرایش‌هایی برای این رشته در مقطع ارشد وجود دارد که مانند استراتژیک، منابع انسانی، زنجیره تامین، بازاریابی، مالی و فناوری، اما MBA یک دید کلی و همه‌ جانبه از کسب و کار ارائه می‌دهد.

  در مقابل MBA، رشته‌ی مدیریت که در مقطع ارشد به صورت یک رشته‌ی اصلی در کنکور وجود دارد، رشته‌ی آکادمیک‌تری است و هم در مقطع لیسانس و هم دکتری در گرایش‌های متنوعی ارائه می‌شود مانند: صنعتی،تکنولوژی،کارآفرینی، بازرگانی و … . این رشته‌ها در در دفترچه ای که سازمان سنجش هر ساله برای کارشناسی ارشد منتشر می‌کند به تفصیل در ذیل “مجموعه مدیریت” عنوان می‌شوند؛ و هر کدام خود به زیررشته‌هایی تقسیم می‌شوند. به طور مثال رشته‌ی سیاستگذاری علم و فناوری در ذیل مدیریت دولتی به چشم می‌خورد.

تفاوت این دو رشته در آزمون‌های ورودی‌شان مشهود و در خور توجه است. آزمون MBA فقط  شامل سه درس ریاضی و زبان و GMAT است. اما دفترچه “مجموعه مدیریت” تعداد زیادی دروس مختلف را در برمی‌گیرد که هر فرد بسته به زیر رشته انتخابی‌اش باید به تعداد مشخصی از آنها پاسخ دهد. باید به این نکته توجه کرد که هر کدام از این دروس امتحانی برای زیر رشته‌های مختلف ضرایب تاثیر متفاوتی دارند؛ پس چه برای مطالعه‌ی پیش از کنکور و چه در زمان پاسخگویی به سوالات، باید با توجه به ضرایب درس‌ها را اولویت‌بندی کرد. اما در برخی گرایش‌ها هم‌پوشانی‌هایی نیز وجود دارد و به طور مثال ریاضی و آمار، زبان، تئوری مدیریت و.. در اکثر رشته‌های مدیریت مشترک هستند (بعضا کمی در ضرایب تفاوت کمی دارند). و خبر خوش این‌که  پس از کنکور در زمانی اعلام نتایج، رتبه‌ی شما در همه‌ی زیر مجموعه‌های رشته مدیریت اعلام می‌شود و قادر هستید در هر کدام از گرایش‌ها که رتبه‌ی بهتری کسب نموده‌اید انتخاب رشته-دانشگاه کنید. حتی این امتیاز وجود دارد که محدود به انتخاب در صرفا یک گرایش نیستید و در 100 انتخابی که در اختیار دارید میتوانید از همه‌ی گرایش‌ها استفاده کنید. پس از مواردی که گفته شد میتوان این نتیجه را گرفت که: این فرصت وجود دارد که به منظور بالا بردن احتمال قبولی، چند گرایش با دروس و ضرایب نزدیک را مد نظر بگیرید و برای‌شان آمادگی پیدا کنید. یکی از گزینه‌های خوب برای فارغ التحصیلان مهندسی (صرفا از نظر قبولی کنکور) گرایش کارآفرینی (که خود زیر مجموعه‌هایی را در برمی‌گیرد) است چرا که ضرایب ریاضی و زبان بالاتری نسبت به سایر گرایش‌ها دارد و همین دروس عموما میتواند مزیت رقابتی واقع شود.

همانطور که ممکن است متوجه شده باشید درکنکور هر دو رشته‌ی مدیریت و MBA دروس ریاضی و زبان انگلیسی وجود دارد اما کافیست فقط آزمون یک سال از هر دو رشته را مشاهده کنید تا متوجه تفاوت بسیار زیاد در سطح سوال بشوید. که البته این اختلاف طبیعی ایست چرا که ریاضیات کنکور MBA با توجه به مخاطبان اکثرا مهندسش، ریاضی دانشگاهی یک و دو است. اما مدیریتی‌ها در دوران لیسانس به آن صورت ریاضی مطالعه نکرده‌اند و بنابراین در کنکور مجموعه مدیریت ریاضیات بسیار سبک‌تری مورد امتحان قرار گرفته می‌شود. (شاید بتوان گفت در حد دیپلم بچه‌های ریاضی). همین اختلاف سطح در ریاضی است که در کنکور تبدیل به پاشنه آشیل می‌شود. از آنجا که تقاضای بچه‌های فنی در رشته MBA به نسبت مدیریت چندین برابر است توصیه می‌شود حتی اگر فارغ التحصیل مهندسی هستید اما ریاضی دانشگاهی ضعیفی دارید بهتر است به MBA در دانشگاه عالی دل نبندید و یا کفش آهنین برای یادگیری عمیق این ریاضیات به پا کنید.

در مورد MBA باید توجه کنید که هم دانشگاه‌ها و هم مراکز آموزشی متفرقه این رشته را ارائه می‌دهند اما این ‌دو تفاوت‌های زیادی با هم دارند به طور مثال فقط به‌ وسیله مدارک دانشگاهی ایست که می‌توانید برای دکتری رسمی در دانشگاه ها اقدام کنید. هرچند که این مراکز ادعا‌ی مدرک DBA به عنوان مدرک دکتری را دارند که باید توجه کنید PHD نیست. پس باید نسبت به تبلیغاتی که می‌شود هوشیار باشد. البته این یک قضاوت ارزشی نیست و انتخاب کاملا به فرد بستگی دارد؛ چه بسا این دوره‌ها که بعضا فشرده‌تر و کاربردی‌تر از دانشگاه‌ها هستند برای افرادی که اهداف آکادمیک و ادامه تحصیل ندارند و از طرف دیگر به دنبال یادگیری برای به کار بستن هستند، موثرتر واقع شود.

در باره‌ی ادامه تحصیل در خارج از کشور و اپلای نیز باید توجه کنید که به طور کلی اپلای با رشته‌های فنی مهندسی بسیار آسان‌تر و با احتمال دریافت فاندهای بهتر و در دانشگاه‌های سطح بالاتر است. اما این به این معنی نیست که با رشته‌های  مدیریت و MBA نمیتوان اپلای کرد. باید گفت که موارد بسیاری بوده‌اند که در دانشگاه‌های خوب و با فاندهای خوب پذیرش گرفته‌اند اما به مراتب کفش‌های‌ آهنین‌تری داشته‌اند و قطعا تسلط خیلی بیشتری بر زبان انگلیسی. پس اگر قصد قطعی برای مهاجرت تحصیلی دارید بهتر است در انتخابتان تامل بیشتری بکنید و با احتیاط بیشتر قدم بردارید.

در نهایت تفاوت دیگری که در بین این دو رشته در اینجا عنوان می‌کنیم، تفاوت بین دانشگاه‌های ارائه دهنده این دو رشته است. چراکه این فاکتور در سطح و نوع ارتباطاتان ویا برندتان تاثیرگذار است. و این مسئله‌ایست که شاید بتوان گفت از کیفیت آموزش مهمتر است و در ادامه مسیر شغلیتان تاثیر گذارتر خواهد بود. به طور خلاصه اکثر دانشگاه‌های فنی مانند شریف فقط در رشته MBA  پذیرش می‌کنند اما دانشگاه‌هایی مانند تهران و علامه طباطبایی هر دو رشته را در بر می‌گیرند. برای اطلاعات دقیق رشته دانشگاه‌ها باید به دفترچه سازمان سنجش که هر ساله منتشر می‌شود و با تغییراتی همراه است مراجعه بفرمایید و با در نظر گرفتن شرایط فردی و جو انسانی که برای شما مطلوب‌تر است دست به تصمیم بزنید.

توضیحاتی که در اینجا عنوان شد صرفا به منظور آشنایی کلی بیشتر با این دو رشته با تاکید بر تفاوت‌های آزمونی‌شان بود؛ اما این دو رشته تفاوت‌های دیگری را نیز شامل می‌شوند که برای تصمیم به تغییر رشته نیاز است بررسی شوند به طور مثال شغل آینده‌ی این دو رشته. نظر شخصی که من میتوانم به صورت خلاصه در خصوص این سوال مطرح کنم آن است که بر اساس تعداد کثیری از دوستان که در هر دو رشته تحصیل کرده‌اند، حقیقتا تفاوت محسوسی در شغلشان دیده نمی‌شود که مستقیما با رشته‌ی تحصیلی‌شان مرتبط بوده باشد. مخصوصا در رشته‌هایی مانند مدیریت کارآفرینی و بازرگانی که بسیار به MBA نزدیک هستند.

در پایان توصیه می‌کنم برای آگاهی بیشتر از جوانب دیگر این رشته‌ها مطالب زیر را مطالعه کنید.

درباره MBA – محمدرضا شعبانعلی

تحصیل در رشته MBA- وبسایت نارنجیمن

پست های مرتبط

دیدگاه خود را بنویسید